زبان تاتی در مناطق وسیعی از ایران و خارج از آن رایج است. تات و تاتی معنای متفاوتی دارند، گاه در کشور کسانی هستند که زبانشان جزء خانوادۀ تاتی نیست، ولی زبان خود را تاتی می‌دانند؛ در کنار این دسته، زبان‌هایی هستند که جزئی از خانواده زبان تاتی هستند، ولی به نام تاتی معروف نیستند. هرچه هست، زبان تاتی زبان مردمان بومیِ بخش وسیعی از ایرانِ فرهنگی کهن است. به‌گفتۀ محقّقین، این زبان، همان زبان آذری یا زبان کهن آذربایجان است که به نام تاتی ادامه حیات می‌دهد، یا نزدیک‌ترین زبان به آن است. پرسش این تحقیق آن است که شاخۀ تاتی خلخال با تالشی چه نسبتی دارد؟ روش تحقیق در این پژوهش توصیفی- تحلیلی است. داده‌های این تحقیق از منابع مختلف کتابخانه‌ای به دست آمده و در مواردی نیز به‌صورت میدانی، داده‌هایی جمع شده‌است. هدف این تحقیق، بازخوانی متون و منابع گذشته برای بیان چگونگی ارتباط تاتی خلخال و تالشی است. علاوه ‌بر این، شمّ زبانی نگارندۀ این پژوهش به تحلیل بحث کمک کرده‌‌است. نتیجۀ این تحقیق که از پیکرۀ بزرگ مصادر این گویش‌ها استفاده کرده، نشان می‌دهد این دو شاخه در کنار قرابت‌های زیاد، از یک‌سری تفاوت‌های بنیادی (مثلاً وجود تمایز جنس مؤنّث و مذکّر و یا مصادر خاص) برخوردارند که مانع از آن است که آنها را یک گویش به حساب آوریم؛ هر چند هر دو گویش به یک خانوادۀ زبانی تاتیک تعلّق دارند.